Γράφει το μέλος του Δ.Σ. Γιώργος Πεπόνης
Οι συνταξιούχοι έχουμε υποστεί με τα μνημόνια μια πρωτοφανή λεηλασία των συντάξεών μας, που δεν έχει αποκατασταθεί-παρά την οικονομική ανάπτυξη της χώρας-. Οι πρωτοφανείς περικοπές τα μνημονιακά χρόνια δεν αποκαταστάθηκαν ποτέ, παρά τις κυρίως προεκλογικές υποσχέσεις της κυβέρνησης ότι θα το έπραττε.
Η επιστροφή των χρημάτων που παρανόμως κρατήθηκαν και δεν επιστράφηκαν ποτέ, ήταν μονόδρομος για χιλιάδες συνταξιούχους και για τον Σύλλογό μας, ο οποίος από το 2015 και μετά τις ιστορικές αποφάσεις του ΣτΕ (2287 και 2283/2015), πρωταγωνίστησε και στη δικαστική διεκδίκηση των αναδρομικών.
Τι αφορά η διεκδίκηση των αναδρομικών
Αφορά στις κρατήσεις που έγιναν με τους νόμους 4051 και 4093 του 2012, δηλαδή την ολοσχερή κατάργηση από 1/1/2013 των τριών δώρων Χριστούγεννα, Πάσχα, επίδομα άδειας (400, 200 και 200 ευρώ) σε κύριες και επικουρικές συντάξεις. Επίσης περιλαμβάνουν τις μειώσεις στο άθροισμα των κύριων και επικουρικών συντάξεων άνω των 1.000 ευρώ με κλιμακωτά ποσοστά από 5% έως 20%, καθώς και τις περικοπές στις επικουρικές συντάξεις άνω των 200 ευρώ (κλιμάκωση από 10% έως 20%).
Αυτές οι κρατήσεις κρίθηκαν παράνομες και αντισυνταγματικές από το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο με την απόφασή του -χωρίς να ζητά αναδρομικά για να μην επιβαρύνει δημοσιονομικά τη χώρα- αξίωνε τη παύση των κρατήσεων.
Απόφαση-ανατροπή
Αυτή η απόφαση που δικαίωνε τους συνταξιούχους δεν εφαρμόστηκε, ούτε από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, ούτε από αυτή της Νέας Δημοκρατίας και στην ουσία της ανατράπηκε το 2020 με νέα απόφαση της ολομέλειας του ΣτΕ (1439/20), η οποία ήρθε να περιορίσει τα αναδρομικά στο 11μηνο.
Πρόκειται για το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης 2287 /2015 του ΣτΕ μέχρι την ημερομηνία ψήφισης του νόμου Κατρούγκαλου. Στην ουσία έχουμε και εδώ μια αλχημεία, γιατί οι παράνομες κρατήσεις, όπως αποδεικνύεται από τα ενημερωτικά σημειώματα, γίνονταν μέχρι την 1/1/2018, την ημερομηνία που άρχισε η ισχύς του νόμου Κατρούγκαλου με τον περιβόητο επανυπολογισμό των παλαιών συντάξεων.
Η κυβέρνηση είχε βγάλει πλέον το μανδύα της αποκατάστασης και μοναδικό της μέλημα ήταν ο με κάθε τρόπο περιορισμός της δαπάνης για τα αναδρομικά. Έτσι τα πισωγυρίσματα της κυβέρνησης και των δικαστηρίων συνεχίστηκαν.
Με πιλοτική δίκη, ενώπιον του ΣτΕ στις 15/1/2021 αποφασίστηκε ότι τα αναδρομικά δικαιούνται όσοι είχαν ασκήσει αγωγή μέχρι τον Ιούλιο του 2020.
Η εφαρμογή της απόφασης του ΣτΕ συναντούσε προσκόμματα και καθυστερήσεις, με αναβολές στις εκδικάσεις των αγωγών ενώ οι συνταξιουχικές οργανώσεις, μαζί και ο Σύλλογός μας, πίεζαν για την εφαρμογή της απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Αυτή η πίεση ανάγκασε την κυβέρνηση να φέρει το νόμο 5001/77 (ΦΕΚ Α227), που προέβλεπε επιτάχυνση στην εκδίκαση των αγωγών.
Όλως παραδόξως, βρέθηκε πάλι αφορμή για νέες δικαστικές καθυστερήσεις στη μη απόδοση των αναδρομικών, αφού υπήρχε διχογνωμία ανάμεσα στον Άρειο Πάγο και το Συμβούλιο Επικρατείας για το αν στα αναδρομικά συμπεριλαμβάνονται και τα δώρα.
Για το νέο αυτό θέμα ο Άρειος Πάγος, με την παραπεμπτική απόφαση του Β΄ Τμήματός του (1509/2023), ζήτησε την κρίση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου (Α.Ε.Δ.).
Τελικά, με πολύ μεγάλη καθυστέρηση, τον Φεβρουάριο του 2025, ήρθε η απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου που «κλείδωσε» οριστικά και αμετάκλητα την επιστροφή αναδρομικών για το ενδεκάμηνο από 11 Ιουνίου 2015 έως 12 Μάϊου 2016.
Θυμίζουμε ότι όσοι δεν έκαναν αγωγή έως τον Ιούλιο του 2020, με απόφαση του ΣτΕ και νόμο της κυβέρνησης (ν.4174/20), δεν δικαιούνται αναδρομικά. Αυτή η εξέλιξη εκθέτει ανεπανόρθωτα την κυβέρνηση της Ν. Δ., γιατί υπεύθυνα κυβερνητικά χείλη διαβεβαίωναν επανειλημμένως τους συνταξιούχους ότι δεν συνέτρεχε λόγος να απευθύνονται σε δικηγόρους και να ξοδεύονται, καθώς το πρόβλημα θα επιλύονταν για όλους. Πρόκειται για καραμπινάτη κυβερνητική εξαπάτηση!
Καθυστερήσεις από κυβέρνηση και ΕΦΚΑ
Οι συνάδελφοι που έχουν καταθέσει αγωγές και διεκδικούν αναδρομικά θα δικαιωθούν. Δεν πρόκειται για αίολη «υπόσχεση» και αυθαίρετο συμπέρασμα, αλλά ρεαλιστική απεικόνιση της πραγματικότητας, όπως αυτή καταγράφεται στις αίθουσες των δικαστηρίων όπου εκδικάζονται οι αγωγές συναδέλφων.
Ήδη υπάρχουν εκατοντάδες μέλη του Συλλόγου τα οποία έχουν λάβει τα χρήματά που τους αναλογούν από τον ΕΦΚΑ, ύστερα από τις οριστικές, τελεσίδικες αποφάσεις των δικαστηρίων.
Ωστόσο η συντριπτική πλειοψηφία των συναδέλφων βρίσκεται ακόμα εν αναμονή των αποφάσεων, εξαιτίας των προσκομμάτων που έβαλε η κυβέρνηση, αναγκάζοντας έτσι τους δικαστές να οδηγούν τις υποθέσεις τους σε αναβολές, αναμένοντας τις αποφάσεις του Ειδικού Δικαστηρίου.
Η δεύτερη αιτία των καθυστερήσεων, που είναι σε μεγάλη έκταση, σχετίζεται με το γεγονός ότι ο ΕΦΚΑ κωλυσιεργεί να προσκομίσει τα απαιτούμενα στοιχεία στο δικαστήριο, επικαλούμενος αδυναμία λόγω έλλειψης προσωπικού.
Πρόκειται για μια δικαιολογία που δεν μπορεί να χρησιμοποιεί συνεχώς, καθώς σ’ ένα ευνομούμενο κράτος, ο Ενιαίος Φορέας είναι υποχρεωμένος να εφαρμόσει τις δικαστικές αποφάσεις των Πρωτοδικείων και να καταθέσει τα χρήματα στους λογαριασμούς των συναδέλφων.
Θυμίζουμε πως πάνω από 2.500 μέλη του Συλλόγου μας, κατέθεσαν αγωγές για την επιστροφή αναδρομικών που αφορούν στα κομμένα δώρα, στις κρατήσεις στα επικουρικά και στους τόκους από τις κρατήσεις των κύριων συντάξεων.
Δικαίωση για τη στρατηγική επιλογή του Συλλόγου
Το γεγονός, πάντως, ότι τα δικαστήρια δικαίωσαν εκατοντάδες συναδέλφους -θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι- αποτελεί προφανή δικαίωση για τον ίδιο τον Σύλλογο, ο οποίος από το 2015 πρωτοστατεί στη διεκδίκηση των αναδρομικών για όλους τους συνταξιούχους.
Τα δικαστήρια εγκαλούν – διατάσσουν τον ΕΦΚΑ να καταβάλει στους δικαιούχους τα οφειλόμενα χρήματα, που παρανόμως παρακρατεί. Το πράττουν ευλόγως, καθώς οι αποφάσεις που δικαιώνουν έως τώρα εκατοντάδες συνάδελφούς, δεν επιδέχονται αμφισβήτηση, διότι βασίζονται στην αμετάκλητη απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας, που έκρινε παράνομες και αντισυνταγματικές τις περικοπές που υπέστησαν οι συνταξιούχοι, βάση των νόμων 4051 και 4093 του 2012.
Επίσης, υπάρχει και η σχετικώς πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου που «κλείδωσε» την καταβολή αναδρομικών υπέρ όσων κατέθεσαν αγωγές για τα επικουρικά και τα δώρα.
Η απόφαση αυτή δικαίωσε το προεδρείο που είχε ταχθεί υπέρ της δικαστικής διεκδίκησης αναδρομικών που απορρέουν από επικουρικές και δώρα, ενώ άφησε έκθετη την κυβέρνηση που υποστήριζε ότι το 2020 έδωσε όλα τα αναδρομικά στους συνταξιούχους.
Έκθετη στους συνάδελφους φυσικά είναι και η ΔΑΚΕ που είχε σπεύσει να απευθύνει ευχαριστίες στον πρωθυπουργό, ο οποίος αποφάσισε την απόδοση μέρους μόνο των αναδρομικών που αφορούσε τις περικοπές που είχαν γίνει στις κύριες συντάξεις και μάλιστα υπερφορολογημένο.
Πάγια θέση του Συλλόγου είναι η απόδοση των αναδρομικών που αφορούν περικοπές επικουρικών και δώρων το 11μηνο (2015-2016), να γίνει σε όλους συνταξιούχους, δηλαδή και σ’ αυτούς που δεν κατέθεσαν αγωγές.
Οι πρωτοβουλίες του Συλλόγου
Ο Σύλλογος έχοντας υπόψη ότι οι περικοπές του δεύτερου μνημονίου κρίθηκαν παράνομες, είχε την πρόσθετη ευθύνη να διεκδικήσει όσα δικαιούνταν οι συνάδελφοι. Βλέποντας, μάλιστα, ότι οι κυβερνήσεις δεν εφαρμόζουν αυτές τις αποφάσεις και με βάση την νομολογία ότι οι προσφυγές αποτελούν προϋπόθεση για να αξιώσει κάποιος αναδρομικά προηγούμενων ετών, ο Σύλλογος ανέλαβε πρωτοβουλίες για τη δικαστική διεκδίκηση των αναδρομικών, βοηθώντας αποτελεσματικά τους συναδέλφους.
Οργάνωσε συλλογικές προσφυγές με μειωμένο οικονομικό κόστος και αυτό για δύο λόγους: ο πρώτος ήταν η μείωση του κόστους, διότι η προσωπική αγωγή στοίχιζε πολλά και ο δεύτερος ήταν η συγκέντρωση πλήθους αγωγών που θα λειτουργούσε ως μοχλός πίεσης προς την κυβέρνηση. Σε αντίθετη περίπτωση, δηλαδή με την κατάθεση λίγων αγωγών, η κυβέρνηση θα αδιαφορούσε παντελώς για την τύχη των αναδρομικών μας.
Έτσι, λοιπόν, η Διοίκηση, σεβόμενη την επιθυμία πολλών συναδέλφων να διεκδικήσουν δικαστικώς τα αναδρομικά , πραγματοποίησε ενδελεχή έρευνα αγοράς και κατάφερε να κλείσει μια από τις πιο συμφέρουσες και φθηνές-για τα μέλη του Συλλόγου- συμφωνίες για την κατάθεση ομαδικών αγωγών μέσω του δικηγορικού γραφείου που επιλέχθηκε. Οι τιμές που υπήρχαν στην αγορά ήταν πολλαπλάσιες σε σύγκριση με το συμφωνηθέν ποσό.
Οι αγωγές που κατέθεσαν τα μέλη του Συλλόγου χωρίζονται σε δύο χρονικές περιόδους.
Η πρώτη είναι μέχρι τον Οκτώβριο του 2018 με την αμοιβή του δικηγορικού γραφείου να ορίζεται στο 8%.
Η δεύτερη είναι μετά τον Οκτώβριο του 2018 μέχρι τέλη του 2019, με την αμοιβή του δικηγορικού γραφείου να ορίζεται στο 5%.
Φορολόγηση των αναδρομικών
Τα αναδρομικά είναι χρήματα που κρατήθηκαν παράνομα. Έπρεπε να είχαν καταβληθεί πριν από μια δεκαετία και αντί οι δικαιούχοι να τύχουν μιας δίκαιης φορολογικής αντιμετώπισης, φορολογούνται ως νέο εισόδημα.
Να θυμίσουμε ότι από τα αναδρομικά που λάβαμε το 2020 με πολιτική-κυβερνητική απόφαση, επιστρέψαμε σε πολλές περιπτώσεις ακόμα και τα μισά, ως φόρο.
Και τώρα για τα αναδρομικά που πήραμε το 2025 ή θα λάβουμε το 2026, θα επιβληθεί φόρος σε δύο επίπεδα:
Στους τόκους και στο κύριο σώμα των αναδρομικών.
Για τους τόκους, που είναι 6% ως το 2019 και έκτοτε 3%, ο φόρος είναι 15%, συν το χαρτόσημο 3% επί του συνόλου και συν 0,6% χαρτόσημο ΟΓΑ.
Όσον αφορά το κύριο ποσό των αναδρομικών, αρχικά αφαιρείται η εισφορά ασθένειας 6% και στη συνέχεια επιβάλλεται φόρος 20% επί του υπολοίπου, που λειτουργεί ως προκαταβολή φόρου και έτσι προκύπτει η επιπλέον υποχρέωση για υποβολή συμπληρωματικών δηλώσεων.
Λοιπές διευκρινήσεις
Για λάθη, παραλείψεις και τυχόν αστοχίες που αφορούν τις αγωγές, η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά το δικηγορικό γραφείο που χειρίζεται τις υποθέσεις και οι συνάδελφοι μπορούν να αντλούν σχετική ενημέρωση από αυτό.
Ο Σύλλογος δεν έχει το δικαίωμα-δυνατότητα παρέμβασης, λειτουργώντας ως μεσάζων ανάμεσα στους συναδέλφους που έχουν κάνει αγωγή και τον δικηγόρο. Το εργολαβικό που έχετε υπογράψει, αποτελεί δεσμευτικό έγγραφο που αποτρέπει κάθε περαιτέρω εμπλοκή του Συλλόγου σ’ ό,τι αφορά στις αγωγές, τα αναδρομικά, τα ποσά που θα δοθούν στο δικηγορικό γραφείο κτλ.
Συμπερασματικά
Η Διοίκηση του Συλλόγου έπραξε το παν προκειμένου όλοι οι συνάδελφοι να πάρουν αυτά τα έστω και κουτσουρεμένα αναδρομικά. Οι έως τώρα πρωτοβουλίες και δράσεις, που έχει λάβει για το θέμα των αναδρομικών, τη δικαιώνουν.
Η κυβέρνηση είναι εκτεθειμένη και πρέπει να δώσει τα αναδρομικά το ταχύτερο σε όσους συνταξιούχους έκαναν αγωγές αλλά και σε όλους ανεξαιρέτως τους συνταξιούχους, χωρίς δικαστικά προαπαιτούμενα.
Δεν μπορεί να επικαλείται την έλλειψη δημοσιονομικού χώρου, όταν η ίδια πανηγυρίζει για τις επιτυχίες, όσον αφορά την ανάπτυξη και όταν έχει στα χέρια της ένα πλεόνασμα «μαμούθ», μεγάλο μέρος του οποίου προέρχεται από τους ίδιους τους συνταξιούχους.
