Το δημογραφικό πρόβλημα και δη η συρρίκνωση του απασχολούμενου πληθυσμού αποτελεί βόμβα στα θεμέλια του ασφαλιστικού συστήματος.
Όλες οι πρόσφατες έρευνες που αφορούν την Ελλάδα συγκλίνουν στα ίδια συμπεράσματα. Η Ελλάδα έχει πολύ αδύναμες δημογραφικές προοπτικές με τον πληθυσμό σε ηλικία εργασίας να μειώνεται ραγδαία. Εν ολίγοις αυξάνονται οι συνταξιούχοι και μειώνονται οι εργαζόμενοι κάτι που σημαίνει ότι λιγότεροι ασφαλισμένοι θα πρέπει να εισφέρουν είτε άμεσα (ασφαλιστικές εισφορές) είτε έμμεσα (φορολογία κ.λπ.) περισσότερους πόρους ώστε να μπορούν να χρηματοδοτηθούν οι συντάξεις περισσότερων δικαιούχων.
Η εκτίμηση ότι το 2050 η σχέση ασφαλισμένων – συνταξιούχων θα είναι μόλις 1,37, είναι εξόχως ανησυχητική και καταδεικνύει την ανάγκη να διαμορφωθεί ένα εθνικό σχέδιο για το δημογραφικό, με συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές.
Στην αγορά εργασίας, οι αναμενόμενες δημογραφικές εξελίξεις αναμένεται να οδηγήσουν σε μικρότερο εργατικό δυναμικό, με υψηλότερη μέση ηλικία και χαμηλότερη παραγωγικότητα.
Στο συνταξιοδοτικό σύστημα, η αναμενόμενη περαιτέρω επιδείνωση στον δημογραφικό δείκτη εξάρτησης γήρατος του ελληνικού πληθυσμού εγείρει σημαντικές προκλήσεις σε σχέση με την επιδίωξη των στόχων της βιωσιμότητας και επάρκειας των συντάξεων. Αφενός η δημόσια δαπάνη για συντάξεις θα εξακολουθεί να απορροφά σημαντικούς οικονομικούς πόρους, σε διψήφιο ποσοστό του ΑΕΠ έως και το 2070.
Κύμα μαζικών αποχωρήσεων από την εργασία
Το πρόβλημα για το ασφαλιστικό επιδεινώνεται περαιτέρω αν συνυπολογιστεί το κύμα μαζικών αποχωρήσεων λόγω συνταξιοδότησης. Βάσει των στοιχείων του πληροφοριακού συστήματος ΑΤΛΑΣ, μόνο κατά το πρώτο δίμηνο του 2026 υποβλήθηκαν περίπου 37.000 νέες αιτήσεις, ενώ και τα προηγούμενα έτη οι αριθμοί παρέμειναν ιδιαίτερα υψηλοί. Η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει μια κοινωνία που γηράσκει και αποσύρεται σταδιακά από την αγορά εργασίας, με αποτέλεσμα τη συνεχή συρρίκνωση του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το ασφαλιστικό σύστημα, που στηρίζεται κυρίως στις εισφορές των εργαζομένων για τη χρηματοδότηση των συντάξεων, αντιμετωπίζει μια ουσιαστική δομική ανισορροπία. Όλο και λιγότεροι εργαζόμενοι καλούνται να καλύψουν τις ανάγκες ενός αυξανόμενου αριθμού συνταξιούχων. Ελλείψει κατάλληλων παρεμβάσεων, η πίεση αυτή ενδέχεται να οδηγήσει είτε σε αύξηση των εισφορών, είτε σε περικοπές συντάξεων, είτε σε ενίσχυση της κρατικής χρηματοδότησης.
H κυβέρνηση αυτή οφείλει να προβληματιστεί μ’ αυτή τη συνθήκη, που εξαιτίας και των παραλείψεων-λανθασμένων χειρισμών της, επιδεινώνει το πρόβλημα για το ασφαλιστικό.
Τι κάνει;
-Μειώνει και τις ασφαλιστικές εισφορές (εργοδοτών και εργαζομένων) αφαιρώντας έτσι από τα έσοδα του ΕΦΚΑ, εκατοντάδες εκατ.ευρώ.
-Δεν καταβάλλει τους πόρους που προβλέπονται για τον Α.Κ.Α.Γ.Ε από το άρθρο 149 του Ν.3655/2008.
Πιο συγκεκριμένα:
Α) Ποσοστό 10% επί των ετήσιων συνολικών εσόδων από αποκρατικοποίηση Δημοσίων Επιχειρήσεων και Οργανισμών.
Β) Ποσοστό 4% επί των ετήσιων συνολικών εσόδων από τον ΦΠΑ.
Γ) Ποσοστό 10% επί του συνόλου των ετησίως εισπραττόμενων ποσών από κοινωνικούς πόρους από τους Φορείς Κλάδους ή Λογαριασμούς Κοινωνικής Ασφάλισης που αναφέρονται στο άρθρο 150 του Ν. 3655/2008
Αν όλα αυτά είχαν συμβεί το πρόβλημα του ασφαλιστικού στη χώρα μας, αν δεν είχε λυθεί, σίγουρα δεν ήταν τόσο οξύ. Η κυβέρνηση προκλητικά περικόπτει τις συντάξεις μας μέσω της εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (Ε.Α.Σ).
Οφείλουμε να επαγρυπνούμε, να τους αποκαλύπτουμε και να διεκδικούμε ενωτικά και δυναμικά τα δικαιώματά μας.
Για το Δ.Σ.
Ο Πρόεδρος Ο Γεν.Γραμματέας
Φίλιππος Θωμάς Γιάννης Κωνσταντέλλος
